Nghệ sĩ bỗng trở thành “đại sứ” bất đắc dĩ của thực phẩm chức năng
Chỉ cần lướt Facebook, TikTok hay YouTube trong vài phút, người dùng đã có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt clip quảng cáo thực phẩm chức năng với những hình ảnh người nổi tiếng xuất hiện trực diện trước màn hình, giọng nói rõ ràng, biểu cảm thuyết phục. Nội dung các clip này thường xoay quanh những khẳng định chắc nịch như: “tôi đã sử dụng và thấy hiệu quả”, “sản phẩm hỗ trợ điều trị rất tốt” hay thậm chí được giới thiệu như một “giải pháp thay thế thuốc chữa bệnh”.
Đáng chú ý, không ít clip trong số đó hoàn toàn không được nghệ sĩ xác nhận. Trường hợp của diễn viên Nguyễn Duy Hưng - gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình là một ví dụ điển hình: hình ảnh và giọng nói của nam diễn viên đã bị cắt ghép, chỉnh sửa để phục vụ quảng cáo thực phẩm chức năng trên mạng xã hội. Trao đổi với phóng viên, đại diện của nghệ sĩ khẳng định anh không ký hợp đồng, không tham gia và cũng không cho phép sử dụng hình ảnh của mình cho bất kỳ sản phẩm nào.
Việc người nổi tiếng bị “biến hóa” thành những đại sứ quảng cáo bất đắc dĩ không chỉ xâm phạm nghiêm trọng đến quyền cá nhân, mà còn gây nhiễu loạn thông tin đối với công chúng. Trong tâm lý tiêu dùng phổ biến, hình ảnh nghệ sĩ thường gắn với uy tín và trải nghiệm thực tế. Khi niềm tin ấy bị lợi dụng, người tiêu dùng rất dễ đưa ra quyết định mua hàng dựa trên cảm tính, thay vì căn cứ khoa học hoặc tư vấn y tế chính thống.
Đánh tráo khái niệm – từ thực phẩm thành “thuốc chữa bệnh”
Theo quy định của pháp luật, thực phẩm chức năng không phải là thuốc và không có tác dụng điều trị bệnh. Thế nhưng, trong nhiều clip quảng cáo đang lan truyền trên mạng xã hội, ranh giới này gần như bị xóa nhòa. Những cụm từ như “hỗ trợ điều trị”, “hiệu quả nhanh như thuốc”, “thải độc gan”, “giải độc rượu bia” đang được sử dụng một cách dày đặc, khiến người xem dễ mặc nhiên hiểu rằng sản phẩm này có thể thay thế thuốc điều trị.
Các chuyên gia cho rằng, đây thực chất là sự đánh tráo khái niệm có chủ ý. Mặc dù quảng cáo không trực tiếp tuyên bố “chữa bệnh”, nhưng thông qua ngôn ngữ mập mờ, cách dẫn dắt tinh vi đã khiến người tiêu dùng tin vào công dụng điều trị của sản phẩm. Nguy hiểm hơn, không ít người bệnh vì tin theo quảng cáo đã trì hoãn việc thăm khám, tự ý sử dụng các sản phẩm chưa được kiểm chứng hiệu quả, từ đó đối mặt với nguy cơ biến chứng hoặc bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong điều trị.
Thực tế cho thấy, nhóm đối tượng chịu tác động mạnh nhất là người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và những người đang trong tâm lý lo lắng về sức khỏe. Trong bối cảnh thông tin y tế trên mạng xã hội còn thiếu kiểm soát, các clip quảng cáo kiểu này chẳng khác nào những “liều thuốc trấn an” tạm thời, nhưng lại tiềm ẩn những hệ lụy lâu dài, khó lường đối với sức khỏe cộng đồng.
Khi công nghệ AI trở thành công cụ tiếp tay cho quảng cáo gian dối
Nếu như trước đây, việc làm giả hình ảnh người nổi tiếng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp và chi phí lớn, thì nay với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo đã hoàn toàn thay đổi cục diện. Chỉ cần một lượng dữ liệu mẫu nhất định, các đối tượng kinh doanh đã có thể tạo ra những clip giả mạo khuôn mặt, giọng nói với độ chân thực cao, đủ sức đánh lừa phần lớn người xem.
Điều đáng nói, công nghệ vốn được kỳ vọng phục vụ cho tiến bộ xã hội, thế nhưng hiện nay đang bị một số đối tượng biến thành công cụ tiếp tay cho các hành vi gian dối trong hoạt động thương mại. Những clip giả mạo này không chỉ lan truyền nhanh chóng, khó kiểm soát, mà còn gây nhiều khó khăn trong việc truy vết và xác định chủ thể phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Không chỉ có vậy, trong khi nghệ sĩ bị xâm hại nghiêm trọng về uy tín và hình ảnh cá nhân, thì người tiêu dùng lại trở thành bên gánh chịu rủi ro lớn nhất: mất tiền, ảnh hưởng sức khỏe, thậm chí để lại hệ lụy lâu dài đối với niềm tin vào thị trường. Từ thực tế đó, một câu hỏi lớn được đặt ra: vì sao những clip quảng cáo giả mạo như vậy vẫn có thể ngang nhiên tồn tại và lan truyền công khai trên không gian mạng?
