Chương trình luân phiên bác sĩ được triển khai trong bối cảnh ngành Y tế TP.HCM đẩy mạnh củng cố hệ thống y tế cơ sở, hướng đến mục tiêu đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn. Không chỉ bổ sung nhân lực cho những địa bàn còn khó khăn, chương trình còn tạo điều kiện để đội ngũ bác sĩ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ chuyên môn và nâng cao năng lực hoạt động cho các trạm y tế.
Những trường hợp cấp cứu được xử trí kịp thời, kỹ thuật mới được triển khai và nhu cầu chuyển viện xa của người bệnh từng bước được giảm bớt là những kết quả cho thấy ý nghĩa của việc đưa bác sĩ đến gần người dân.
Nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe cộng đồng
Cùng với chương trình luân phiên bác sĩ, Sở Y tế TP.HCM triển khai nhiều giải pháp nhằm củng cố hoạt động của 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu. Trong đó, chương trình kết nối các bệnh viện với 168 trạm y tế được xem là một hướng đi quan trọng, tạo cơ chế để các bệnh viện đồng hành, hỗ trợ chuyên môn, đào tạo, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình hoạt động tại cơ sở.
Các bệnh viện cũng tham gia chương trình khám sức khỏe toàn dân thông qua việc tổ chức các điểm khám cố định, đội khám lưu động và phối hợp với chính quyền địa phương, trạm y tế đưa dịch vụ y tế đến gần người dân. Hoạt động này đặc biệt có ý nghĩa đối với người cao tuổi, người khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Đáng chú ý, mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư đang mở ra phương thức hoạt động mới cho y tế cơ sở. Theo định hướng này, trạm y tế giữ vai trò nòng cốt; bệnh viện hỗ trợ chuyên môn; chính quyền địa phương tổ chức, điều phối; mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng góp phần kết nối dịch vụ chăm sóc đến từng hộ gia đình.
Mô hình hướng đến việc quản lý sức khỏe người dân một cách liên tục, từ phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ, quản lý bệnh không lây nhiễm đến theo dõi sức khỏe người cao tuổi, chăm sóc bà mẹ và trẻ em, tiêm chủng và chăm sóc người bệnh sau xuất viện.
Trong thời gian tới, các trạm y tế còn được giao nhiệm vụ triển khai các điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng. Đây là lĩnh vực cần sự phối hợp chặt chẽ của các bệnh viện, nhất là trong chuyên ngành lão khoa, phục hồi chức năng, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc dài hạn.
Thay vì chủ yếu tiếp nhận người bệnh đến khám và điều trị, các bệnh viện được kỳ vọng chủ động hơn trong việc đồng hành cùng y tế cơ sở, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng. Cách tiếp cận này góp phần tăng cường sự liên thông giữa các cấp chăm sóc, giúp người dân tiếp cận dịch vụ phù hợp và hạn chế những trường hợp phải đến bệnh viện khi chưa thực sự cần thiết.
Xây dựng hệ thống y tế gắn kết và bền vững
Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; lấy người dân làm trung tâm, y tế cơ sở làm nền tảng.
Để hiện thực hóa định hướng này, việc củng cố trạm y tế không thể chỉ dựa vào đầu tư cơ sở vật chất hay bổ sung nhân lực. Quan trọng hơn là phải xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, thực chất giữa trạm y tế với các bệnh viện, bảo đảm đội ngũ y tế cơ sở có điều kiện tiếp cận kiến thức, kỹ thuật và kinh nghiệm chuyên môn cần thiết.
Theo định hướng của ngành Y tế TP.HCM, việc xây dựng hệ thống y tế đa tầng, đa cực, đa trung tâm cần bắt đầu từ sự kết nối giữa các tầng chăm sóc. Trong đó, bệnh viện không chỉ tiếp nhận người bệnh từ tuyến cơ sở mà còn có vai trò hỗ trợ, đào tạo và nâng cao năng lực cho tuyến dưới.
Sự chủ động của các bệnh viện trong việc bố trí bác sĩ luân phiên, cử ê-kíp chuyên môn hỗ trợ trạm y tế, tổ chức đào tạo và hội chẩn là yếu tố quan trọng để chương trình phát huy hiệu quả. Đặc biệt, mỗi bác sĩ được luân phiên cần có bệnh viện làm điểm tựa chuyên môn; mỗi trạm y tế cần có mạng lưới hỗ trợ để kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình hoạt động.
Hiệu quả chương trình vì vậy không chỉ được đánh giá bằng số lượng bác sĩ được luân phiên, số buổi khám hay số lượt người dân được phục vụ, mà còn phải thể hiện qua năng lực chuyên môn ngày càng được nâng cao của trạm y tế, sự hài lòng của người dân và khả năng duy trì hoạt động chăm sóc sức khỏe liên tục sau khi bác sĩ kết thúc đợt luân phiên.
Cùng với sự quan tâm của Thành ủy, HĐND, UBND TP.HCM và các chính sách hỗ trợ, thu hút nhân lực y tế, chương trình luân phiên bác sĩ được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để 168 trạm y tế đổi mới phương thức hoạt động, triển khai hiệu quả các đội chăm sóc sức khỏe liên tục, quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời, chủ động phòng, chống dịch bệnh và phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.
Nguồn: Sở Y tế TP.HCM
