Tại tọa đàm “Đột quỵ đang tấn công người trẻ” diễn ra ngày 20/11 do Báo Tiền Phong phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ tổ chức, các chuyên gia cảnh báo nhiều người trẻ vẫn chủ quan, chưa nhận diện đầy đủ nguy cơ và chỉ phát hiện bệnh khi biến cố xảy ra.
Lối sống thiếu lành mạnh làm gia tăng nguy cơ đột quỵ
Đột quỵ vốn được xem là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi, nhưng thực tế đang có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở người trẻ. Theo TS.BS Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch Hội Can thiệp mạch Thần kinh Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi trong những năm gần đây có xu hướng tăng. Tình trạng này không chỉ xảy ra tại Việt Nam mà còn được ghi nhận ở nhiều quốc gia.
Nếu trước đây nhóm bệnh nhân trẻ tuổi chiếm tỷ lệ tương đối nhỏ, hiện nay tỷ lệ này đã tăng lên đáng kể. Không ít người đang trong độ tuổi lao động, thậm chí còn rất trẻ, bất ngờ được đưa đến bệnh viện cấp cứu vì đột quỵ, trong khi trước đó vẫn nghĩ mình khỏe mạnh và không có nguy cơ mắc bệnh.
Theo các chuyên gia, những bất thường bẩm sinh như dị dạng mạch máu não chỉ chiếm dưới 10% nguyên nhân đột quỵ ở người trẻ. Phần lớn các trường hợp còn lại có liên quan đến những yếu tố nguy cơ mắc phải, trong đó lối sống và thói quen sinh hoạt như thuốc lá, rượu bia, chất gây nghiện, thừa cân, béo phì và thiếu vận động. Đây cũng là những yếu tố mà nhiều người trẻ thường xem nhẹ, nhất là khi chưa xuất hiện triệu chứng bất thường.

Bên cạnh đó, áp lực công việc, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ và thói quen thức khuya cũng khiến sức khỏe bị ảnh hưởng. Trong môi trường sống hiện đại, nhiều người dành phần lớn thời gian cho công việc, thiết bị điện tử, ít vận động thể chất, trong khi chế độ ăn uống và nghỉ ngơi chưa được quan tâm đúng mức.
BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, lưu ý người trẻ cần chủ động nhận diện những yếu tố nguy cơ của bản thân để có hướng kiểm soát phù hợp.
Từ thực tế thăm khám, bác sĩ đề cập trường hợp một cô gái mới 19-20 tuổi đã có chỉ số cholesterol cao và cần được tư vấn, điều trị. Với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, việc đánh giá nguy cơ nên được quan tâm từ tuổi 18.
Theo chuyên gia, người trẻ không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra sức khỏe. Việc theo dõi các chỉ số huyết áp, mỡ máu, đường huyết, kiểm soát cân nặng và tầm soát khi có yếu tố nguy cơ là cần thiết để phát hiện sớm những bất thường có thể dẫn đến biến cố tim mạch, đột quỵ.
Các bác sĩ khuyến cáo duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động, hạn chế thuốc lá, rượu bia, tránh thức khuya và chủ động cân bằng giữa công việc với nghỉ ngơi. Phòng ngừa đột quỵ cần bắt đầu từ khi còn trẻ, thay vì chỉ quan tâm đến sức khỏe khi tuổi tác tăng lên.

Đột quỵ không chỉ trả giá bằng viện phí
Không chỉ gia tăng nguy cơ mắc bệnh, đột quỵ còn có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống. Nhiều bệnh nhân sau đột quỵ phải sống chung với di chứng, mất khả năng vận động, phụ thuộc vào người thân, thậm chí không thể tiếp tục công việc và sự nghiệp như trước.
TS.BS Trần Chí Cường cho rằng, người trẻ không nên chủ quan với sức khỏe chỉ vì hiện nay có nhiều phương pháp điều trị hiện đại. Đột quỵ vẫn là biến cố nguy hiểm, có thể gây tổn thương nặng nề dù người bệnh được tiếp cận các kỹ thuật cấp cứu chuyên sâu.
Trong trường hợp không may xảy ra đột quỵ, chi phí điều trị cũng là gánh nặng đáng kể. Tuy nhiên, chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) hiện nay đã hỗ trợ nhiều kỹ thuật điều trị chuyên sâu, góp phần giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp cấp cứu.
Theo TS.BS Trần Chí Cường, chi phí thuốc tiêu sợi huyết có thể khoảng 10-12 triệu đồng, trong khi phương pháp can thiệp lấy huyết khối có chi phí trung bình trên 100 triệu đồng. Các khoản chi này được BHYT hỗ trợ theo phạm vi và mức hưởng của người bệnh.
Bác sĩ khuyến nghị người dân duy trì thẻ BHYT, tìm hiểu quyền lợi và mức hưởng để có sự chuẩn bị khi cần điều trị. Tỷ lệ bao phủ BHYT tại Việt Nam đã đạt trên 90%, là nền tảng quan trọng giúp giảm gánh nặng tài chính khi người dân gặp biến cố sức khỏe.
Dù vậy, theo chuyên gia, điều quan trọng nhất vẫn là chủ động phòng bệnh. Thay vì dành tiền cho thuốc lá, rượu bia và những thói quen có hại, mỗi người nên đầu tư cho sức khỏe, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống khoa học. Cái giá của đột quỵ không chỉ nằm ở viện phí mà còn có thể là sức khỏe, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.

BS.CKII Huỳnh Quốc Sĩ, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, nhấn mạnh khi nghi ngờ một người bị đột quỵ, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến trung tâm đột quỵ gần nhất. Nếu người có dấu hiệu đột quỵ đang tham gia giao thông, cần bảo đảm an toàn, không để tiếp tục điều khiển phương tiện, đồng thời gọi cấp cứu và nhờ người xung quanh hỗ trợ.
Người dân cũng không nên chủ quan trước những triệu chứng bất thường, kể cả đau đầu xuất hiện đột ngột. Việc nhận biết dấu hiệu cảnh báo, đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt có ý nghĩa quan trọng, giúp không bỏ lỡ thời gian vàng cấp cứu.
Qua tọa đàm, các chuyên gia cho rằng đột quỵ ở người trẻ đang đặt ra yêu cầu thay đổi nhận thức về phòng bệnh. Không còn có thể mặc định đây là bệnh của tuổi già, mỗi người cần chủ động kiểm soát sức khỏe từ sớm, thay đổi lối sống và chú ý những dấu hiệu bất thường để hạn chế nguy cơ đối mặt với biến cố nguy hiểm.
Nguồn: Ban tổ chức Hội thảo