Phiếu chuyển khám bệnh có thể sử dụng ngay trên VNeID
Theo dự thảo đang được lấy ý kiến trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế, phiếu chuyển cơ sở khám, chữa bệnh có thể được lập dưới dạng giấy hoặc điện tử, với thời hạn sử dụng 20 ngày kể từ ngày ký. Nếu được thông qua, quy định này sẽ kéo dài thêm 10 ngày so với thời hạn hiện hành, giúp người bệnh có thêm thời gian sắp xếp việc khám tại cơ sở tiếp nhận.
Việc sử dụng phiếu cũng được mở rộng theo hướng số hóa. Người bệnh có thể xuất trình phiếu chuyển, phiếu hẹn khám lại trên ứng dụng VNeID, hệ thống thông tin giám định BHYT, văn bản điện tử có ký số hoặc bản giấy tích hợp mã QR để tra cứu. Phiếu hiển thị trên ứng dụng quản lý sức khỏe điện tử của cơ sở khám, chữa bệnh theo quy định được đề xuất có giá trị tương đương bản giấy.
Với phiếu hẹn khám lại, người bệnh phải đến cơ sở khám, chữa bệnh trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày ghi trên phiếu. Nếu không thể đến đúng lịch, người bệnh có thể liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở điều trị để sắp xếp thời gian khác.
Dự thảo còn đề cập việc phát triển chức năng tự động nhắc lịch khám, hỗ trợ người thân tra cứu phiếu hẹn của trẻ em, người cao tuổi và người phụ thuộc trên các ứng dụng điện tử. Các tiện ích này hướng tới hạn chế tình trạng bỏ lỡ lịch tái khám, nhất là với người cần theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Tuy nhiên, hiệu quả của việc chuyển từ giấy sang điện tử còn phụ thuộc vào khả năng kết nối giữa các hệ thống, mức độ cập nhật dữ liệu và điều kiện tiếp cận công nghệ của người bệnh. Đây cũng là những vấn đề cần được tính đến khi triển khai trên diện rộng.
Bệnh mạn tính có thể được cấp phiếu chuyển một năm
Một nội dung khác của dự thảo là đề xuất cấp phiếu chuyển có thời hạn một năm cho người mắc bệnh mạn tính hoặc phải điều trị dài ngày thuộc danh mục do Bộ Y tế quy định. Trong quá trình điều trị, nếu cơ sở tiếp nhận phát hiện thêm một bệnh khác cũng nằm trong danh mục này, người bệnh không phải làm thêm phiếu chuyển.
Danh mục bệnh được đề xuất điều chỉnh theo hướng mở rộng khả năng quản lý, điều trị tại các cấp chuyên môn. Trong đó, bệnh động kinh đã ổn định sau giai đoạn cấp được đề xuất bổ sung vào danh mục bệnh mạn tính được quản lý, theo dõi tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp ban đầu. Dự thảo cũng điều chỉnh một số danh mục bệnh như đái tháo đường, suy tim, tăng huyết áp và bổ sung các bệnh thuộc phạm vi khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền tại cơ sở cấp chuyên sâu về lĩnh vực này, phục hồi chức năng.
Cách chuyển người bệnh giữa các cơ sở y tế cũng được đề xuất thay đổi. Thay vì phụ thuộc cứng vào hạng bệnh viện và phân tuyến chuyên môn kỹ thuật như trước, việc chuyển người bệnh sẽ căn cứ vào yêu cầu chuyên môn và khả năng điều trị của cơ sở tiếp nhận.
Theo định hướng này, sau khi điều trị ổn định tại cơ sở cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu, người mắc bệnh mạn tính có thể được chuyển về cơ sở cấp ban đầu để tiếp tục theo dõi, quản lý. Khi cần đánh giá lại kết quả điều trị, người bệnh có thể quay lại cơ sở đã điều trị trước đó, tối đa một lần trong vòng 6 tháng.
Việc đưa người bệnh đã ổn định về tuyến cơ sở được Bộ Y tế đánh giá là giải pháp giúp giảm áp lực cho tuyến trên và tạo điều kiện theo dõi lâu dài. Dù vậy, khả năng thực hiện vẫn gặp trở ngại khi nhiều cơ sở tuyến dưới thiếu thuốc, vật tư y tế, thiết bị và nhân lực.
Một điểm nghẽn khác nằm ở việc trao đổi thông tin giữa các tuyến. Dữ liệu về chẩn đoán, thuốc sử dụng, phác đồ điều trị và kết quả xét nghiệm chưa được liên thông đầy đủ, khiến quá trình tiếp nhận, theo dõi người bệnh có thể gặp khó khăn. Nếu những hạn chế này không được khắc phục, việc điều chỉnh quy trình chuyển tuyến khó phát huy đầy đủ hiệu quả như kỳ vọng.
Mở rộng đối tượng đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu
Dự thảo cũng đề xuất mở rộng một số nhóm được đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu, trong đó có người công tác trong quân đội, công an khi nghỉ hưu và người khuyết tật từ 70 tuổi trở lên có đăng ký thường trú tại địa bàn nơi cơ sở khám, chữa bệnh đặt địa điểm hoạt động.
Việc mở rộng đối tượng đăng ký được đặt trong yêu cầu tổ chức khám, chữa bệnh phù hợp với năng lực thực tế của từng cơ sở. Với người cao tuổi, người khuyết tật và người mắc bệnh cần theo dõi thường xuyên, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế tại địa phương có thể giúp giảm trở ngại trong quá trình đi khám, điều trị.
Để mô hình này vận hành hiệu quả, dự thảo định hướng các địa phương tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực cho tuyến cơ sở. Các cơ sở cấp chuyên sâu cần đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ bản và tuyến ban đầu, tập trung phát triển kỹ thuật cao, điều trị những bệnh phức tạp vượt quá khả năng của tuyến dưới.
Những đề xuất sửa đổi Thông tư số 01/2025/TT-BYT cho thấy định hướng tổ chức khám, chữa bệnh BHYT đang được điều chỉnh theo hướng tăng ứng dụng công nghệ số, linh hoạt hơn trong chuyển người bệnh và duy trì điều trị liên tục đối với bệnh mạn tính. Dù vậy, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào mức độ hoàn thiện của hệ thống dữ liệu, năng lực chuyên môn và điều kiện cung ứng dịch vụ tại tuyến cơ sở.
Dự thảo hiện vẫn trong quá trình lấy ý kiến. Khi các quy định được hoàn thiện, yêu cầu đặt ra không chỉ là đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn phải bảo đảm người bệnh được tiếp cận dịch vụ phù hợp, thông tin điều trị được chuyển giao đầy đủ và quyền lợi BHYT được thực hiện thống nhất giữa các cấp chuyên môn.
