Không để trạm y tế hoạt động đơn lẻ
Thực tế, nhiều trạm y tế hiện vẫn đứng trước không ít khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và danh mục kỹ thuật. Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng, khối lượng công việc tại tuyến cơ sở cũng ngày càng lớn.
Chính từ thực tế này, chương trình kết nối bệnh viện – trạm y tế được xây dựng theo hướng đưa thêm nguồn lực, chuyên môn và sự đồng hành của toàn hệ thống về cơ sở, thay vì tạo thêm gánh nặng cho trạm y tế.
Điểm cốt lõi của chương trình là xây dựng mối liên kết thường xuyên giữa bệnh viện và trạm y tế. Mỗi trạm y tế sẽ có một bệnh viện đa khoa đồng hành, trong khi các bệnh viện chuyên khoa cùng tham gia theo từng lĩnh vực, xây dựng và triển khai những “gói năng lực chuyên khoa thiết yếu”.
Cách làm này nhằm đưa kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm chuyên sâu từ các bệnh viện đầu ngành đến gần hơn với y tế cơ sở. Tuy nhiên, mục tiêu của chương trình không phải để bệnh viện tuyến trên làm thay công việc của trạm y tế, mà giúp tuyến cơ sở từng bước tự thực hiện được nhiều kỹ thuật, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và duy trì năng lực một cách lâu dài.
“Không chỉ đưa bác sĩ từ bệnh viện về trạm y tế, mà phải đưa năng lực của cả hệ thống đến gần người dân hơn”, tinh thần được PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh.
Đây cũng được xem là sự thay đổi trong cách tiếp cận phát triển y tế cơ sở. Thay vì mỗi đơn vị tự giải quyết những khó khăn trong phạm vi của mình, các bệnh viện cùng tham gia vào quá trình củng cố tuyến y tế ban đầu, qua đó tạo nên một mạng lưới hỗ trợ chuyên môn xuyên suốt trong toàn Thành phố.
Đáng chú ý, TP.HCM đã có chính sách hỗ trợ đối với bác sĩ và nhân viên y tế tham gia luân phiên. Đây được xem là điều kiện quan trọng để hoạt động kết nối bệnh viện – trạm y tế từng bước trở thành một cơ chế bền vững, có nguồn lực và chính sách đồng hành, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tinh thần tự nguyện hay sự nhiệt tình của từng cá nhân.
Bệnh viện chủ động đồng hành, trạm y tế phải chủ động vươn lên
Một trong những yếu tố được lãnh đạo ngành y tế TP.HCM đánh giá cao là sự đồng tình và tinh thần trách nhiệm của các bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa khi tham gia chương trình.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, việc các giám đốc, ban giám đốc bệnh viện sẵn sàng nhận thêm nhiệm vụ, chia sẻ nguồn lực và cùng chịu trách nhiệm đối với sự phát triển của y tế cơ sở là điều kiện quan trọng để chương trình đi vào thực chất.
Tuy nhiên, sự đồng hành của bệnh viện chỉ phát huy hiệu quả khi các trạm y tế chủ động tham gia.
Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM đề nghị giám đốc các trạm y tế không chờ bệnh viện xuống hỗ trợ, mà cần chủ động rà soát những điểm còn thiếu, những lĩnh vực còn yếu và nhu cầu chăm sóc sức khỏe thực tế của người dân trên địa bàn.
Từ đó, trạm y tế cần trao đổi trực tiếp với giám đốc bệnh viện đồng hành để xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp, thay vì tiếp nhận sự hỗ trợ theo cách thụ động.
“Bệnh viện phải chủ động đồng hành, nhưng trạm y tế cũng phải chủ động vươn lên. Không ai có thể làm thay cho trạm y tế nếu chính trạm y tế không quyết tâm thay đổi”, thông điệp được Giám đốc Sở Y tế TP.HCM đưa ra.
Theo đó, giám đốc bệnh viện và giám đốc trạm y tế cần trở thành hai đầu mối chịu trách nhiệm trực tiếp, thường xuyên trao đổi, cùng tháo gỡ khó khăn và theo dõi kết quả. Mối quan hệ này không chỉ dừng ở việc cử bác sĩ xuống hỗ trợ, mà phải hướng tới chuyển giao năng lực và tạo ra sự thay đổi lâu dài tại tuyến cơ sở.
Lấy sự hài lòng và sức khỏe người dân làm thước đo
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, hiệu quả của chương trình không thể chỉ được đo bằng số lượng đoàn công tác xuống trạm, số lớp đào tạo được tổ chức hay số lượt bác sĩ tham gia luân phiên. “Thước đo” quan trọng nhất phải là năng lực thực tế của trạm y tế sau 6 tháng, 12 tháng và những năm tiếp theo.
Đó là việc trạm y tế có thể làm được nhiều hơn, xử trí tốt hơn; người dân được chăm sóc sức khỏe thuận lợi hơn; nhiều bệnh thông thường và bệnh mạn tính được quản lý ngay tại cộng đồng; các trường hợp bệnh được phát hiện sớm, xử trí đúng và chuyển viện an toàn hơn.
Một chỉ dấu quan trọng khác là mức độ tin tưởng của người dân đối với trạm y tế. Khi người dân ngày càng chủ động tìm đến trạm y tế để được tư vấn, khám, quản lý bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu, khi đó hiệu quả của việc củng cố y tế cơ sở mới thực sự được thể hiện.
Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM kỳ vọng với sự quyết tâm của người đứng đầu các bệnh viện và trạm y tế, sự tham gia đồng bộ của bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa, cùng chính sách hỗ trợ của Thành phố và sự phối hợp của chính quyền địa phương, chương trình sẽ tạo ra những thay đổi thực chất.
Nếu mỗi bệnh viện đóng góp một phần năng lực cho tuyến cơ sở, mỗi trạm y tế sẽ là “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế Thành phố đến tận cộng đồng.
Nguồn: Sở Y tế TP.HCM
