Thực tế ghi nhận, cứ 5 trường hợp người cao tuổi bị té ngã thì có khoảng 1 trường hợp gặp chấn thương nặng như gãy xương cổ tay, cánh tay, mắt cá chân, thậm chí gãy xương hông. Không chỉ gây tổn thương thể chất, một cú ngã còn có thể khiến người cao tuổi hình thành tâm lý sợ hãi, hạn chế vận động. Nếu kéo dài, tình trạng này dễ dẫn đến yếu cơ, giảm khả năng giữ thăng bằng và làm tăng nguy cơ tiếp tục té ngã.
Không vội đứng dậy sau khi bị ngã
Sau khi té ngã, điều quan trọng đầu tiên là giữ bình tĩnh và không cố gắng đứng dậy ngay. Người bị ngã nên nằm yên trong vài phút để tự kiểm tra tình trạng cơ thể, chú ý những vị trí đau dữ dội, chảy máu, sưng nề hoặc biến dạng ở tay, chân.
Đặc biệt, cần thận trọng nếu người cao tuổi bị va đập vùng đầu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu, bởi có thể tồn tại nguy cơ xuất huyết nội sọ mà chưa biểu hiện rõ ngay lập tức.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, chóng mặt, buồn nôn, nôn, lú lẫn, buồn ngủ bất thường, khó thở, đau ngực hoặc mất ý thức, gia đình cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Trong trường hợp nghi ngờ gãy xương hoặc chấn thương vùng đầu, cổ, cột sống, không nên tự ý di chuyển người bị ngã để tránh khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Tự đứng dậy cần thực hiện từng bước
Nếu người cao tuổi hoàn toàn tỉnh táo, không đau nhiều và có khả năng tự di chuyển, việc đứng dậy cần được thực hiện từ từ. Trước tiên, xoay người sang một bên, dùng hai tay và đầu gối chống xuống sàn để chuyển sang tư thế quỳ bò.
Sau đó, di chuyển đến gần một vật tựa chắc chắn như ghế hoặc giường. Đặt hai tay lên vật tựa, đưa một chân lên sao cho bàn chân đặt vững trên sàn rồi từ từ dùng lực của tay và chân để đứng lên. Khi đã đứng vững, xoay người và ngồi xuống ghế để nghỉ ngơi, theo dõi tình trạng sức khỏe.
Nếu xuất hiện chóng mặt hoặc đau nhói trong bất kỳ bước nào, cần dừng lại và chờ người khác hỗ trợ.
Chủ động phòng ngừa té ngã tái diễn
Ngay cả khi không xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng, người cao tuổi vẫn nên được thăm khám sau khi bị ngã để phát hiện những tổn thương tiềm ẩn và đánh giá các yếu tố nguy cơ, chẳng hạn tác dụng phụ của thuốc, yếu cơ hoặc suy giảm thị lực.
Gia đình cũng cần chủ động tạo môi trường sống an toàn bằng cách lắp tay vịn tại cầu thang và nhà vệ sinh, dọn bỏ vật cản, hạn chế thảm trơn trượt và bảo đảm đủ ánh sáng tại các lối đi, đặc biệt vào ban đêm.
Bên cạnh đó, người cao tuổi nên duy trì các bài tập phù hợp với thể trạng nhằm tăng sức mạnh cơ bắp và cải thiện khả năng giữ thăng bằng. Khi cần thiết, có thể sử dụng gậy hoặc khung tập đi để tăng độ an toàn.
Té ngã không nhất thiết là hệ quả tất yếu của tuổi già. Với sự quan tâm của gia đình, xử trí đúng khi xảy ra sự cố và chủ động điều chỉnh môi trường sống, người cao tuổi có thể giảm nguy cơ chấn thương, duy trì khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nguồn: HCDC TP.HCM
