Đột quỵ lần hai khi tự ý không uống thuốc chống đông máu
Khoảng 6 tháng trước, ông N.H.A (64 tuổi, ngụ xã Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long) từng nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ trong tình trạng đột quỵ do tắc nghẽn mạch máu não. Sau khi được thăm khám và đánh giá, các bác sĩ điều trị bằng thuốc kết hợp can thiệp tái thông mạch máu não.
Sau can thiệp, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Ông hồi phục gần như hoàn toàn, có thể đi lại, sinh hoạt và làm việc trở lại như trước khi mắc bệnh. Cảm thấy cơ thể đã khỏe mạnh, ông không tái khám theo lịch hẹn. Đáng lưu ý, bệnh nhân vẫn duy trì thói quen hút thuốc lá nhiều.
Khoảng 6 tháng sau, ông bất ngờ xuất hiện các dấu hiệu méo miệng, nói khó và yếu một bên người. Nhận thấy đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ, gia đình nhanh chóng đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ để cấp cứu.
“Lúc đó cha tôi bị méo miệng với lại yếu một bên người. Tình trạng đó bắt đầu khoảng 5 giờ chiều. Sau đó gia đình đưa cha qua bệnh viện SIS, tới Bệnh viện khoảng 7 giờ tối.”, người nhà bệnh nhân cho biết.
Điều trị phức tạp hơn vì cùng lúc tái hẹp stent và có túi phình mạch máu não
Qua thăm khám và thực hiện các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại, các bác sĩ xác định bệnh nhân tiếp tục bị đột quỵ do tình trạng tắc stent. Thời gian vẫn còn trong khoảng có thể can thiệp, bệnh nhân được hội chẩn đa chuyên khoa để nhanh chóng đưa ra phương án điều trị. Tuy nhiên, khó khăn không chỉ nằm ở tình trạng tắc nghẽn stent cấp tính.
BS.CKI Trần Tiến Thành, Phó khoa Thần kinh đột quỵ, cho biết, vị trí mạch máu đã được đặt stent trước đó bị tắc. Đây là tình huống phức tạp hơn nhiều so với lần can thiệp đầu tiên, bởi việc đưa dụng cụ và tái thông lại một vị trí đã có stent đòi hỏi kỹ thuật và kinh nghiệm cao. Đáng lo ngại hơn, mạch máu não còn có một túi phình lớn.
Như vậy, ê-kíp phải giải quyết đồng thời hai vấn đề: một bên cần tái thông để cứu vùng não đang thiếu máu, trong khi bên còn lại tồn tại túi phình lớn có nguy cơ gây biến cố vỡ gây xuất huyết nếu không được xử lý phù hợp.
Vừa tái thông stent cũ, vừa xử lý túi phình lớn
Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh, ê-kíp can thiệp mạch máu não do THS.BS Nguyễn Đào Nhật Huy trực tiếp can thiệp, đã quyết định xử lý đồng thời cả hai vấn đề.
Ths.BS Nguyễn Đào Nhật Huy – Đơn vị DSA cho biết, chúng tôi đã tiến hành tái thông vị trí mạch máu bị tái hẹp trong stent, đồng thời can thiệp xử lý túi phình lớn ở phía đối diện. Đây là một trong những điểm khó của ca bệnh, bởi việc tái thông mạch máu tại vị trí đã đặt stent trước đó phức tạp hơn đáng kể so với can thiệp lần đầu. Bên cạnh đó, túi phình lớn ở phía đối diện cũng khiến quá trình điều trị cần được tính toán kỹ lưỡng để hạn chế nguy cơ biến cố.
Với sự phối hợp của ê-kíp đa chuyên khoa cùng hệ thống máy móc, kỹ thuật hiện đại, các bác sĩ đã tái thông thành công vị trí mạch máu bị tái hẹp và xử lý gần như hoàn toàn túi phình lớn ở phía đối diện.
Sau can thiệp, bệnh nhân tiếp tục được điều trị hồi sức và nội khoa tích cực. Khoảng một tuần sau, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân có thể đi đứng gần như bình thường, nói chuyện rõ ràng và thực hiện các sinh hoạt hằng ngày tốt hơn nhiều so với thời điểm mới nhập viện. Hiện đã được xuất viện.
Hồi phục sau đột quỵ không có nghĩa là đã hết nguy cơ
Từ trường hợp trên, BS.CKI Trần Tiến Thành cảnh báo: một trong những sai lầm thường gặp ở người bệnh sau đột quỵ là thấy cơ thể hồi phục tốt rồi cho rằng bệnh đã khỏi hoàn toàn. Trên thực tế, người từng bị đột quỵ vẫn có nguy cơ tái phát, đặc biệt khi các yếu tố nguy cơ không được kiểm soát hoặc người bệnh không tuân thủ điều trị.
Với những trường hợp đã được can thiệp mạch máu não và đặt stent, việc tái khám càng có ý nghĩa quan trọng. Bác sĩ cần theo dõi tình trạng lưu thông của stent, đánh giá các mạch máu não cũng như kiểm soát những yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng tái hẹp hoặc tắc nghẽn trở lại.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định kiểm tra bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp như MRI hoặc CT mạch máu não.
“Tuân thủ thuốc cũng là yếu tố bắt buộc. Người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng giờ và tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ” – BS. Tiến Thành nhấn mạnh.
Đặc biệt, hút thuốc lá là một trong những thói quen cần được loại bỏ ở người có bệnh lý mạch máu. Bên cạnh đó, người bệnh cần hạn chế rượu bia, duy trì vận động phù hợp, kiểm soát các bệnh lý nền và có lối sống lành mạnh.
Mặt méo, nói khó, yếu tay chân là dấu hiệu của đột quỵ
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt, điều này giúp người bệnh nhân chóng được xử trí và hạn chế di chứng về sau.
Các dấu hiệu thường gặp của đột quỵ: Mặt méo lệch sang một bên, mất cân đối; Nói khó, nói đớ, không diễn đạt được lời; Yếu hoặc liệt tay, chân, thường ở một bên cơ thể; Có thể kèm theo mất thăng bằng, chóng mặt, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức. Khi những triệu chứng này xuất hiện đột ngột, không nên chờ xem có tự hết hay không, không tự điều trị tại nhà và không trì hoãn việc đưa người bệnh đi cấp cứu.
Theo TS. BS Trần Chí Cường, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, việc điều trị đột quỵ nhồi máu não do hẹp mạch máu lớn nội sọ hiện nay: điều trị nội khoa tích cực vẫn là phương pháp chính, can thiệp đặt Stent chỉ thực hiện khi nội khoa thất bại và sau đặt stent bệnh nhân phải uống thuốc kháng kết tập tiểu cầu (thuốc chống đông máu theo cách hiểu thông thường), bỏ thuốc lá, thay đổi lối sống, kiểm soát bệnh nền...
"Những ca đặt Stent mạch máu não đầu tiên ở Việt Nam được thực hiện vào khoảng năm 2010 theo dõi đến nay hơn 15 năm vẫn thông thoáng tốt, bệnh nhân không bị đột quỵ tái phát", TS. Trần Chí Cường cho biết thêm.
Nguồn: Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ
