Từ ba gói thuốc nghi vấn đến đường dây thu hàng chục tỷ đồng
Tháng 7/2024, việc phát hiện ba gói thuốc nam nghi vấn trên một xe giao hàng tại quận Đống Đa, Hà Nội, đã trở thành đầu mối giúp Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP. Hà Nội bóc gỡ một đường dây sản xuất, buôn bán thuốc hỗ trợ sinh lý giả với quy mô toàn quốc.
Đứng đầu đường dây là Chu Văn Diễn, người được xác định đã tốt nghiệp đại học dược. Diễn câu kết với Nguyễn Đắc Dũng, trú tại Hòa Bình, để sản xuất hàng giả mang tên sản phẩm “Tráng dương, Tăng cường sinh lý nam Kháu Vài Lèng” của Hợp tác xã Dược liệu Nam dược Mạc Minh, Hà Giang.
Theo thông tin từ vụ án, nguyên liệu mà Dũng sử dụng thực chất là cây cỏ máu. Sau đó, sản phẩm được dán tem nhãn, bao bì để mạo danh hàng thật, rồi đưa ra thị trường thông qua một hệ thống tiếp thị trực tuyến được tổ chức bài bản.
Đáng chú ý, nhóm đối tượng không chỉ làm giả sản phẩm mà còn tìm cách chiếm đoạt uy tín của thương hiệu chính chủ. Các video quảng cáo do Hợp tác xã sản xuất được tải xuống, cắt ghép và chèn số hotline do Diễn quản lý. Hàng loạt fanpage trên Facebook cũng được lập ra, sử dụng những từ khóa tìm kiếm phổ biến, thậm chí mạo danh trực tiếp tên của Hợp tác xã.
Người tiêu dùng vì thế có thể xem được những video thật, tin rằng mình đang liên hệ với đơn vị sản xuất chính thức, nhưng khi gọi điện hoặc đặt hàng lại rơi vào mạng lưới bán thuốc giả.
Chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 1/2024 đến tháng 7/2024, đường dây này đã bán sản phẩm giả cho khách hàng tại 245 quận, huyện thuộc 58 tỉnh, thành phố, với tổng giá trị hơn 20 tỷ đồng. Giai đoạn điều tra ban đầu của vụ án khép lại với việc 9 bị can bị khởi tố về các hành vi sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh giả và đồng phạm giúp sức.
Khi sự e ngại trở thành “lá chắn” cho tội phạm
Điều đáng lo ngại hơn cả trong những vụ việc như trên không chỉ nằm ở thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi, mà còn ở một “lỗ hổng” tâm lý rất dễ bị khai thác.
Các vấn đề về sinh lý nam vốn thường được xem là chuyện riêng tư, thậm chí là chủ đề khó nói. Nhiều người có tâm lý ngại đi khám, sợ bị đánh giá hoặc không muốn người thân biết. Không ít người vì thế chọn mua thuốc qua mạng, tìm đến những lời quảng cáo như “kín đáo”, “giao hàng tận nhà”, “không cần gặp bác sĩ”.
Chính tâm lý đó tạo ra thị trường màu mỡ cho các đối tượng buôn bán hàng giả.
Đáng chú ý, ngay cả khi đã nghi ngờ hoặc phát hiện mình mua phải sản phẩm giả, nhiều nạn nhân vẫn không chủ động trình báo. Thiệt hại của mỗi đơn hàng chỉ vài trăm nghìn đồng khiến người mua có tâm lý “bỏ qua cho xong”. Sự xấu hổ vì vấn đề sinh lý càng khiến họ không muốn thừa nhận việc mình từng đặt mua thuốc.
Hệ quả là hàng nghìn thiệt hại nhỏ lẻ có thể bị bỏ qua, trong khi lợi nhuận của đường dây tội phạm lại được cộng dồn thành những khoản tiền khổng lồ.
Trong vụ án tại Hà Nội, mặc dù Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hà Nội đã công khai thông báo, số nạn nhân chủ động liên hệ trình báo vẫn rất ít. Sự im lặng ấy, vô tình, có thể làm giảm lượng thông tin và chứng cứ cần thiết cho quá trình mở rộng điều tra.
Vấn đề không chỉ xảy ra ở Việt Nam
Thực trạng này cũng phản ánh một nguy cơ đã được ghi nhận tại nhiều quốc gia.
Tại Anh, thuốc điều trị rối loạn cương dương giả, trong đó có các sản phẩm giả Viagra chứa Sildenafil, thường nằm trong nhóm dược phẩm bị thu giữ với số lượng lớn trong các hoạt động kiểm soát và chống thuốc giả. Tâm lý e ngại thăm khám và kỳ thị xã hội khiến một bộ phận nam giới tìm đến các sản phẩm bán trực tuyến, nơi nguồn gốc và chất lượng rất khó kiểm chứng.
Trên phạm vi quốc tế, các chiến dịch Pangea của Interpol cũng liên tục tập trung triệt phá hoạt động buôn bán dược phẩm bất hợp pháp qua internet. Nhóm thuốc hỗ trợ sinh lý và các sản phẩm được quảng cáo là điều trị rối loạn cương dương thường xuất hiện trong danh mục hàng hóa bị thu giữ.
Vòng lặp nguy hiểm vì thế có thể bắt đầu rất đơn giản: người tiêu dùng ngại đi khám, tìm đến một quảng cáo trên mạng, mua sản phẩm không rõ nguồn gốc, bị lừa hoặc mua phải hàng giả, rồi tiếp tục im lặng.
Càng ít người lên tiếng, các đối tượng càng có điều kiện ẩn mình sau những tài khoản mạng xã hội, số điện thoại và fanpage mới.
Đừng để sự im lặng nuôi lớn thị trường thuốc giả
Vụ án “Kháu Vài Lèng” là lời cảnh báo rõ ràng rằng một sản phẩm giả không cần được quảng cáo bằng những nội dung hoàn toàn giả mạo. Đối tượng có thể sử dụng video thật, thương hiệu thật, hình ảnh thật, chỉ thay đổi một số điện thoại hoặc đường dẫn liên hệ để chuyển hướng khách hàng vào mạng lưới của mình.
Người tiêu dùng vì vậy cần đặc biệt thận trọng với các quảng cáo thuốc hỗ trợ sinh lý trên mạng xã hội. Việc xuất hiện video chuyên nghiệp, hình ảnh của cơ sở sản xuất hoặc những lời cam kết về hiệu quả không đồng nghĩa với sản phẩm và người bán là chính chủ.
Khi có nhu cầu sử dụng sản phẩm hỗ trợ điều trị, người dân nên kiểm tra rõ nguồn gốc, thông tin đơn vị sản xuất, kênh phân phối và không nên tự ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo như thuốc nhưng không rõ tình trạng pháp lý.
Quan trọng hơn, việc mua phải thuốc giả không phải là câu chuyện cần che giấu. Một phản ánh về số điện thoại, fanpage, hình ảnh sản phẩm hoặc giao dịch đáng ngờ có thể trở thành đầu mối giúp cơ quan chức năng phát hiện cả một đường dây lớn.
Sự e ngại có thể khiến một người mất vài trăm nghìn đồng. Nhưng khi hàng nghìn người cùng lựa chọn im lặng, đó có thể chính là điều kiện để những kẻ làm giả thu lợi hàng chục tỷ đồng và tiếp tục đưa những sản phẩm không rõ chất lượng đến nhiều người khác.
Đừng để tâm lý xấu hổ biến thành “vùng an toàn” cho tội phạm. Với thuốc hỗ trợ sinh lý, càng kín đáo khi tìm kiếm thông tin, người tiêu dùng càng cần công khai và chủ động khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc hàng giả.
Lường Linh
