Từ không gian cung đình nghiêm cẩn của Hoàng thành Thăng Long đến vẻ cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay nét mộc mạc nơi phố cổ, "hồn cốt" của Thăng Long nghìn năm văn hiến đang được đánh thức, tạo nên một sợi dây kết nối tâm linh bền chặt giữa quá khứ và hiện tại.
Tại Trung tâm Di sản Hoàng thành Thăng Long, chương trình "Tống cựu nghinh tân" đã tái hiện một cách sống động diện mạo Tết cung đình vốn từng chỉ tồn tại trong các thư tịch cổ. Không gian Điện Kính Thiên trở nên uy nghiêm khi các nghi thức như Lễ tiến lịch, Lễ thả cá chép và Lễ thướng tiêu được thực hiện bài bản bởi ban nghi lễ trong trang phục truyền thống. Sự hòa quyện giữa âm nhạc lễ nghi và các loại nghi trượng không chỉ tái hiện một thời kỳ vàng son của các triều đại mà còn gửi gắm khát vọng về một năm mới quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đáng chú ý, việc phục dựng nghi thức thả cá chép ngày 23 tháng Chạp ngay trong lòng di sản đã khơi gợi sâu sắc phong tục tiễn Táo quân, nhắc nhớ thế hệ trẻ về một hệ thống nghi lễ mang tính quốc gia đầy tự hào.
Đánh giá về nỗ lực này, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, khẳng định đây là sự kết hợp hài hòa giữa di sản phi vật thể và trải nghiệm văn hóa đương đại. Theo ông, những hoạt động này giúp người dân không chỉ tôn vinh giá trị tổ tiên để lại mà còn cảm nhận rõ nét mối gắn kết giữa con người với thiên nhiên và gia đình trong nhịp sống hối hả.
Sức sống của Tết Việt tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ sang khu vực phố cổ Hà Nội. Tại đình Kim Ngân và di tích Ô Quan Chưởng, những nghi thức Thượng Tiêu hay mở cửa đầu năm đã thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng. Hình ảnh cây nêu vươn cao giữa lòng phố cổ hay nghi thức mở cửa ô đón sinh khí mới không chỉ là hoạt động trình diễn đơn thuần, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng về sự hanh thông, thuận lợi cho cả một năm, đồng thời định hình rõ nét bản sắc riêng biệt của người dân Thủ đô.
Điểm nhấn không thể bỏ qua trong chuỗi sự kiện Xuân năm nay chính là Hội chữ Xuân tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với chủ đề “Quốc học”. Hướng tới kỷ niệm 950 năm ngày thành lập ngôi trường đại học đầu tiên của đất nước, không gian Hồ Văn đã được quy hoạch bài bản thành một quần thể văn hóa đa dạng. Tại đây, hình ảnh những ông đồ, bà đồ miệt mài bên nghiên mực, tờ giấy điều không chỉ đem lại những tác phẩm thư pháp nghệ thuật mà còn trao đi niềm tin về đạo học và sự thành đạt. Sự kết hợp giữa xin chữ đầu năm với các loại hình nghệ thuật truyền thống như ca trù, chèo, quan họ đã tạo nên một không gian văn hóa đậm đặc, nơi tinh hoa trí tuệ được tôn vinh giữa sắc xuân rực rỡ.
Bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, nhấn mạnh rằng việc tái hiện các nghi lễ này là kết quả của quá trình nghiên cứu thận trọng và tổ chức bài bản. Thành phố quyết tâm biến các di sản trở nên "sống" hơn trong lòng công chúng, giúp mỗi người dân bồi đắp căn cước văn hóa và niềm tự hào về một Thăng Long - Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo". Những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn di sản mà còn là cách để Hà Nội khẳng định vị thế của một thành phố di sản năng động, luôn biết cách trân trọng những giá trị cũ để làm nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Hương Mi
