Đặt mục tiêu hình thành thương hiệu quốc gia
Chiều 15/9, tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ xây dựng dự thảo Đề án “Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026-2030”. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham dự của đại diện các Vụ, Cục, bệnh viện thuộc Bộ Y tế, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng một số bộ, ngành, bệnh viện tư nhân và hiệp hội liên quan.
Báo cáo tại cuộc họp, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho biết dự thảo Đề án xác định 3 quan điểm phát triển, hướng tới đưa du lịch y tế trở thành một lĩnh vực có tiềm năng đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, gắn với nâng cao năng lực của hệ thống y tế Việt Nam.
Mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là đưa Việt Nam trở thành một trong những điểm đến du lịch y tế có năng lực cạnh tranh tại Đông Nam Á, từng bước nâng vị thế trên thị trường châu Á. Dự thảo cũng hướng tới hình thành chuỗi dịch vụ du lịch y tế đồng bộ, chất lượng cao và từng bước định vị thương hiệu quốc gia về du lịch y tế Việt Nam.
Theo dự thảo, phát triển lĩnh vực này còn hướng đến mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cho người dân, giảm tình trạng người Việt Nam ra nước ngoài khám bệnh, chữa bệnh.
Các chỉ tiêu được xây dựng đến năm 2030 gồm hoàn thiện khung pháp lý theo 6 nhóm cơ chế; có tối thiểu 20 bệnh viện đạt chứng nhận hoặc được đánh giá chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó ít nhất 5 bệnh viện công lập; vận hành tối thiểu 30 gói sản phẩm du lịch y tế được chuẩn hóa.
Dự thảo đặt mục tiêu mức độ hài lòng của khách du lịch y tế quốc tế đạt tối thiểu 90%, đón khoảng 750.000 lượt khách du lịch y tế quốc tế. Doanh thu trực tiếp từ các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe dự kiến khoảng 1 tỷ USD, tổng chi tiêu của khách du lịch y tế và người đi cùng khoảng 2,5 tỷ USD.
Những con số này đặt ra yêu cầu phải xác định rõ Việt Nam đang có gì, mạnh ở đâu và thị trường nào có khả năng tiếp cận. Đây cũng là vấn đề được Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà yêu cầu tiếp tục rà soát trong quá trình hoàn thiện Đề án.
Rà soát thực trạng trước khi chốt chỉ tiêu
Theo dự thảo, Đề án được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026-2030, chia thành hai giai đoạn. Từ năm 2026 đến 2028, trọng tâm là hoàn thiện thể chế và thí điểm mô hình du lịch y tế tích hợp tại một số địa bàn trọng điểm, dự kiến sơ kết vào cuối năm 2028.
Giai đoạn 2029-2030 sẽ triển khai trên phạm vi toàn quốc và tổng kết vào năm 2030. Cách phân kỳ này được xây dựng theo hướng có bước thử nghiệm trước khi mở rộng.
Dự thảo hiện gồm 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, tập trung vào hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách; phát triển sản phẩm, dịch vụ và chuỗi giá trị du lịch y tế; nâng cao năng lực chuyên môn, chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân lực; ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; huy động nguồn lực, hợp tác quốc tế và xây dựng thương hiệu quốc gia.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà yêu cầu hệ thống chỉ tiêu phải được rà soát kỹ hơn. Theo ông, từ tên gọi của Đề án đến các mục tiêu cụ thể đều cần đặt trên cơ sở đánh giá đầy đủ thực trạng, tiềm năng và năng lực hiện có.
Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu xây dựng chỉ tiêu cho năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2035. Các mục tiêu phải có lộ trình tăng trưởng phù hợp, khả thi và có thể đánh giá được kết quả sau từng giai đoạn.
Yêu cầu này đặc biệt được đặt ra với những chỉ tiêu liên quan đến số lượng khách, doanh thu, chất lượng bệnh viện và mức độ hài lòng. Nếu thiếu đánh giá về năng lực cung ứng dịch vụ, việc đặt mục tiêu cao có thể tạo khoảng cách giữa con số trên giấy và khả năng triển khai thực tế.
Cùng với chỉ tiêu, hệ thống cơ chế, chính sách cũng được yêu cầu rà soát lại. Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị dự thảo phải chỉ rõ những vướng mắc đang nằm ở đâu, thuộc lĩnh vực nào và cần tháo gỡ bằng giải pháp gì, thay vì chỉ nêu các nhóm nhiệm vụ ở mức khái quát.
Chọn địa bàn có thế mạnh, không làm dàn trải
Một trong những nội dung được Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế lưu ý là việc lựa chọn địa phương thí điểm. Theo ông, mô hình phải xác định rõ nội dung, phạm vi, cách thức triển khai và bám sát các chủ trương, nghị quyết của Chính phủ về phát triển du lịch.
Các địa phương được nghiên cứu lựa chọn cần có thế mạnh thực tế về du lịch, y tế, cơ sở hạ tầng, nhân lực và khả năng cung ứng dịch vụ. Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa cùng một số địa phương khác được nêu để nghiên cứu trên cơ sở điều kiện cụ thể.
Với y dược cổ truyền, Thứ trưởng yêu cầu tìm những địa phương có thế mạnh để xây dựng mô hình phù hợp. Việc lựa chọn không nên dàn trải mà cần tập trung vào những nơi có khả năng tạo ra sản phẩm đặc trưng.
Mô hình thí điểm cũng phải có đầu ra rõ ràng: tổ chức thực hiện, tổng kết, đánh giá và rút kinh nghiệm trước khi mở rộng. Đây được xem là bước kiểm nghiệm khả năng vận hành của chuỗi dịch vụ du lịch y tế trong thực tế.
Câu chuyện nhân lực cũng được đặt cùng với yêu cầu phát triển sản phẩm. Người làm du lịch y tế không chỉ cần năng lực chuyên môn y khoa mà còn phải có ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và khả năng phục vụ khách quốc tế.
Thị trường khách cũng cần được phân loại cụ thể. Thứ trưởng đề nghị làm rõ từng nhóm khách hàng, từ khách quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến người có một hoặc hai quốc tịch, khu vực cư trú và nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế.
Khi xác định được nhóm khách hàng, việc thiết kế sản phẩm và tổ chức cung ứng dịch vụ mới có thể đi vào từng phân khúc cụ thể. Đây là phần việc cần được làm rõ hơn trong dự thảo trước khi Đề án được trình cấp có thẩm quyền.
Hoàn thiện cơ chế, mở rộng phối hợp liên ngành
Trong quá trình xây dựng Đề án, Bộ Y tế đã lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị. Đến ngày 7/9, Bộ nhận được văn bản của 73 cơ quan, đơn vị với 174 ý kiến góp ý cụ thể.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã hoàn thành báo cáo tổng hợp tiếp thu, giải trình theo nhóm vấn đề, cập nhật dự thảo Đề án và dự thảo Quyết định theo hướng rút gọn, tập trung vào những nội dung thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày 8/9, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà ký Công văn số 6751/BYT-KCB lấy ý kiến lần thứ hai đối với 10 cơ quan, đơn vị chưa có văn bản góp ý. Thời hạn nhận ý kiến trước ngày 18/9/2026.
Tại cuộc họp ngày 15/9, các đại biểu tiếp tục trao đổi về nội dung dự thảo, trong đó có quy trình thành lập Hiệp hội Du lịch y tế Việt Nam. Thứ trưởng yêu cầu nghiên cứu kỹ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, thành viên và quy trình thành lập hiệp hội cùng các bộ, ngành liên quan.
Phát triển du lịch y tế, theo định hướng của Đề án, không phải công việc riêng của ngành Y tế. Chuỗi dịch vụ này liên quan trực tiếp đến du lịch, xuất nhập cảnh, an ninh, doanh nghiệp, các địa phương và hệ thống cơ sở khám chữa bệnh.
Vì vậy, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà yêu cầu tiếp tục tổng hợp ý kiến các bộ, ngành, nhất là những cơ quan chưa tham gia góp ý; nghiên cứu, tiếp thu và giải trình rõ những nội dung còn có ý kiến khác nhau giữa bộ, ngành và địa phương.
Sau khi hoàn thiện, dự thảo Đề án sẽ được trình cấp có thẩm quyền theo tiến độ được giao. Với một lĩnh vực vừa liên quan trực tiếp đến chất lượng dịch vụ y tế, vừa gắn với thị trường du lịch quốc tế, việc lựa chọn đúng thế mạnh, xác định đúng khách hàng và xây dựng hành lang pháp lý đủ rõ sẽ quyết định khả năng biến mục tiêu phát triển du lịch y tế thành những mô hình có thể vận hành trong thực tế.
