Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã khẳng định: "Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định sự phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết và thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc."
"Nghị quyết trên đã xác định rõ vai trò cốt lõi của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển kinh tế - xã hội nói chung và trong lĩnh vực y tế nói riêng – một lĩnh vực luôn đi đầu trong ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ phục vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân"- Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh.
PGS.TS.BSCKII Nguyễn Tri Thức - Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu.
Đồng thời, Thứ trưởng cho biết, về hoàn thiện thể chế, Quốc hội đã ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật số 70/2025/QH15 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15, có hiệu lực từ tháng 01/2026.
Các luật trên đã đổi mới phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo nguyên lý phân loại rủi ro, đồng thời xác định rõ các biện pháp quản lý tương ứng với từng nhóm sản phẩm, dịch vụ trên cơ sở áp dụng tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Bên cạnh đó, theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, Luật Sở hữu trí tuệ đã được Quốc hội thông qua với nhiều quy định mới liên quan đến quyền đối với tài sản trí tuệ, đăng ký và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, bảo hộ dữ liệu bí mật, cũng như xác lập quyền sở hữu đối với kết quả nhiệm vụ khoa học công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước theo cơ chế hợp tác công – tư.
Vì vậy Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức khẳng định, việc phổ biến, hướng dẫn và trao đổi chuyên môn về các quy định mới này có ý nghĩa quan trọng, góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ trong lĩnh vực y tế.
Đồng thời, sự kiện này là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, các chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị trong ngành cùng trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và thực thi các quy định về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực y tế.
Cũng tại Hội thảo, GS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội cho biết: Việc xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn phù hợp giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực hành, nâng cao độ tin cậy của các kết quả khoa học, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong hệ thống y tế.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực y tế, sở hữu trí tuệ không chỉ mang ý nghĩa công nghệ, thuốc, trang thiết bị y tế an toàn, chất lượng, mà còn gắn liền với lợi ích cộng đồng, với việc bảo đảm quyền tiếp cận các công nghệ, trang thiết bị y tế an toàn, chất lượng và phù hợp với điều kiện Việt Nam.
TS.BS Nguyễn Ngô Quang - Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế (thứ 2 từ trái sang) phát biểu.
Ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cũng nhấn mạnh: Hệ thống pháp luật thay đổi nhanh, mạnh nhưng nhận thức và triển khai tại nhiều đơn vị vẫn chưa theo kịp.
Thực tế, không ít nhà khoa học, bệnh viện, viện nghiên cứu lúng túng khi đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường: Ai là chủ sở hữu, quyền lợi của nhà khoa học đến đâu, trách nhiệm pháp lý thế nào nếu có rủi ro?
Những “vùng xám” này từng khiến nhiều đơn vị e ngại, thậm chí chùn bước trước hoạt động chuyển giao, thương mại hóa.
“Bảo vệ được trí tuệ của thầy cô, nhà khoa học, nhưng đồng thời phải đưa được sản phẩm khoa học ra phục vụ cộng đồng – đó là bài toán khó nhưng buộc phải giải”, ông Nguyễn Ngô Quang thẳng thắn.
Theo ông, nếu không tổ chức các diễn đàn trao đổi, hướng dẫn kịp thời, nguy cơ vướng mắc pháp lý, thậm chí vi phạm, là hoàn toàn có thể xảy ra.
Thế nhưng, ông Quang bày tỏ: Số lượng lãnh đạo các đơn vị trực thuộc tham dự hội thảo chưa tương xứng với tầm quan trọng của nội dung. Điều này cho thấy, bên cạnh hoàn thiện thể chế, việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị y tế vẫn là yêu cầu cấp thiết.
Hội thảo cũng ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp từ các đơn vị thực thi trực tiếp như Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy và Đại học Y Hà Nội. Đây là những đơn vị có nhiều đóng góp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo y tế, nơi trực tiếp triển khai và thu được các kết quả tốt trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đăng ký bảo hộ quyền SHTT.
Việc tăng cường quản lý nhà nước về TCVN, QCVN và SHTT sẽ giúp các tổ chức khoa học công nghệ lĩnh vực y tế trong việc xác lập quyền và khai thác giá trị kinh tế từ các sản phẩm trí tuệ; tạo môi trường minh bạch cho các doanh nghiệp dược phẩm và trang thiết bị y tế phát triển bền vững; bảo đảm người dân được tiếp cận với các dịch vụ và sản phẩm y tế đạt chuẩn quốc tế.
Hội thảo đã thành công trong việc tạo ra diễn đàn đối thoại đa phương giữa nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp. Kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở để Bộ Y tế hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn, thúc đẩy khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển bền vững cho ngành Y tế Việt Nam trong giai đoạn mới.
Hà Trang
