Bộ Y tế vừa thông tin về Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), hiện đang được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Theo Bộ Y tế, dự thảo hướng đến tạo thêm cơ hội điều trị cho người mắc bệnh hiểm nghèo, đồng thời bảo đảm an toàn và quyền lợi của người hiến, đặc biệt là trẻ em. Các quy định liên quan đến người dưới 18 tuổi đang nhận được sự quan tâm của đại biểu Quốc hội, chuyên gia và người dân.
Về hiến mô, tạng khi còn sống, dự thảo đề xuất người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh, như tế bào gốc tạo máu, để điều trị cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có thể hiến cho thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột.
Việc hiến tặng phải đáp ứng điều kiện sức khỏe, được tư vấn độc lập và có sự đồng ý của cả người hiến cùng cha mẹ hoặc người giám hộ. Dự thảo tiếp tục nghiêm cấm lấy thận, gan, tim, phổi hoặc bất kỳ bộ phận cơ thể lành nào của người dưới 18 tuổi đang sống.
Đối với hiến mô, tạng sau khi qua đời, dự thảo quy định việc lấy mô, bộ phận cơ thể chỉ được xem xét khi trẻ đã được hội đồng chuyên môn độc lập xác định chết não hoặc chết tuần hoàn, có đăng ký hoặc bày tỏ nguyện vọng hiến trước khi qua đời và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
Người dưới 18 tuổi có thể đăng ký hiến sau khi qua đời khi có văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Việc đăng ký có thể được thay đổi hoặc hủy bỏ bất cứ lúc nào.
Trước những lo ngại về nguy cơ mua bán mô, tạng và xâm hại trẻ em, Bộ Y tế cho biết dự thảo nghiêm cấm hành vi mua bán, ép buộc, lấy trộm, môi giới mô, bộ phận cơ thể người; đồng thời cấm lợi dụng quan hệ giám hộ, chăm sóc thay thế hoặc nuôi con nuôi để lấy mô, bộ phận cơ thể của trẻ. Người vi phạm có thể bị xử lý hình sự theo quy định.
Bên cạnh đó, việc ghép được điều phối thông qua mã quốc gia và danh sách chờ ghép nhằm bảo đảm công bằng. Người hiến còn sống phải được xác minh nhân thân, đánh giá bởi hội đồng tư vấn độc lập. Quy trình xác định chết não, chết tuần hoàn cũng phải bảo đảm tính độc lập, khách quan.
Bộ Y tế nhấn mạnh, dự thảo không nhằm khuyến khích trẻ em hiến tặng mà hướng đến xây dựng khung pháp lý chặt chẽ, đặt sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu.
Hiện dự thảo tiếp tục được tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội và Nhân dân để chỉnh lý, hoàn thiện trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua. Bộ Y tế cũng đề nghị người dân thông báo cho cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện dấu hiệu môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người.
Nguồn: Bộ Y tế
