450 bệnh viện tư nhân, hơn 50.000 phòng khám
Phát biểu tại diễn đàn, GS Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, cho biết cả nước hiện có khoảng 450 bệnh viện và hơn 50.000 phòng khám tư nhân. Số bệnh viện tư nhân chiếm khoảng 25% tổng số bệnh viện trên toàn quốc.
Tuy nhiên, tỷ lệ giường bệnh của khu vực này mới đạt khoảng 7%. Điều đó cho thấy quy mô đầu tư của y tế tư nhân vẫn còn khoảng cách khá lớn so với khu vực công lập, xét trên năng lực cung ứng giường bệnh.
Dù vậy, khu vực tư nhân đang tham gia ngày càng rõ nét vào hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Trong năm 2025, các cơ sở y tế tư nhân phục vụ khoảng 27,5% tổng số lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, tương đương 53,9 triệu lượt.
Theo GS Nguyễn Văn Đệ, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng, trong khi nguồn lực đầu tư cho y tế cần được mở rộng. Việc phát triển hệ thống bệnh viện tư nhân được xem là một hướng huy động thêm nguồn lực xã hội cho lĩnh vực này.
Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2050, tỷ lệ bệnh viện tư nhân tăng lên 50%. Đây là bước tăng gấp đôi so với tỷ lệ hiện nay.
Tuy nhiên, để mở rộng mạng lưới, các doanh nghiệp y tế tư nhân vẫn phải giải quyết nhiều bài toán về mặt bằng, nguồn vốn và nhân lực chuyên môn. Đây cũng là những vấn đề được nhiều ý kiến tập trung thảo luận tại diễn đàn.
Đất đai, vốn và nhân lực vẫn là điểm nghẽn
Theo GS Nguyễn Văn Đệ, khu vực y tế tư nhân đang gặp khó khăn trong tiếp cận đất đai để phát triển cơ sở khám, chữa bệnh. Với đặc thù đầu tư bệnh viện cần diện tích lớn, thời gian thu hồi vốn dài và yêu cầu cao về hạ tầng, việc tiếp cận mặt bằng phù hợp có ý nghĩa trực tiếp đến khả năng mở rộng hệ thống.
Nguồn vốn cũng là một thách thức. Đầu tư bệnh viện đòi hỏi chi phí lớn cho xây dựng, trang thiết bị, công nghệ và đào tạo nhân lực. Trong khi đó, các cơ sở y tế tư nhân phải cân đối giữa yêu cầu đầu tư dài hạn với khả năng vận hành và thu hồi vốn.
Nhân lực chất lượng cao là bài toán khác mà khu vực này đang đối mặt. Bệnh viện muốn phát triển các kỹ thuật chuyên sâu không chỉ cần máy móc hiện đại mà còn phải có đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đủ trình độ và kinh nghiệm.
Từ những khó khăn trên, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam kiến nghị hoàn thiện chính sách hợp tác công - tư, tạo điều kiện để các cơ sở y tế tư nhân tiếp cận đất đai, tín dụng và công nghệ. Hiệp hội cũng đề nghị bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần trong hệ thống y tế.
Ông Nguyễn Thế Mạnh, Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng y tế tư nhân là một bộ phận của hệ thống y tế quốc gia, có trách nhiệm chia sẻ nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe với khu vực công lập.
Theo ông Mạnh, hợp tác công - tư cần được mở rộng hơn, nhất là trong những lĩnh vực có thể huy động nguồn lực xã hội. Cùng với việc tháo gỡ vướng mắc về đất đai và vốn, cần tạo điều kiện để khu vực tư nhân tiếp cận công nghệ mới, phát triển chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Không chỉ mở rộng bệnh viện, phải nâng chất lượng
Từ góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho rằng y tế công lập và y tế tư nhân có sự khác biệt về nguồn vốn và mô hình quản trị. Tuy nhiên, cả hai khu vực đều phải đáp ứng những yêu cầu chung về chuyên môn, an toàn người bệnh và tuân thủ pháp luật.
Theo Thứ trưởng, sự phát triển của y tế tư nhân không nên chỉ được đo bằng số lượng bệnh viện hay số giường bệnh. Khu vực này cần mở rộng phạm vi hoạt động sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, sản xuất thuốc và vaccine.
Yêu cầu đặt ra là phát triển phải đi cùng chất lượng. Khi đầu tư vào các kỹ thuật mới, cơ sở y tế phải bảo đảm năng lực chuyên môn, nhân lực vận hành và an toàn cho người bệnh.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với chính sách quản lý. Nếu chỉ mở rộng số lượng cơ sở nhưng thiếu nhân lực chuyên môn hoặc không bảo đảm chất lượng dịch vụ, mục tiêu huy động nguồn lực xã hội cho y tế sẽ khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Trong khi đó, sự phát triển của công nghệ đang tạo thêm dư địa cho khu vực tư nhân. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kết nối dữ liệu có thể thay đổi cách các cơ sở y tế quản lý người bệnh, tổ chức khám chữa bệnh và phối hợp chuyên môn.
Đây cũng là lĩnh vực mà các bệnh viện tư nhân được kỳ vọng có thể phát huy thế mạnh về đầu tư và khả năng thích ứng với công nghệ mới.
TP. Hồ Chí Minh phát triển y tế tư nhân theo hướng đa tầng, đa cực
Tại TP. Hồ Chí Minh, vai trò của khu vực tư nhân trong hệ thống y tế thể hiện khá rõ qua số lượng cơ sở và quy mô giường bệnh. PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Min, cho biết thành phố hiện có 95 bệnh viện tư nhân và 68 bệnh viện công lập.
Khối bệnh viện tư nhân đang có khoảng 7.400 giường bệnh, chiếm 15,2% tổng số giường bệnh của thành phố. Cùng với đó là hơn 11.000 phòng khám chuyên khoa.
Sau khi mở rộng địa giới, TP. Hồ Chí Min định hướng tổ chức lại mạng lưới y tế theo ba trụ cột: đa tầng, đa cực và đa trung tâm. Trong mô hình này, khu vực tư nhân được xác định có thể tham gia từ chăm sóc sức khỏe ban đầu đến các dịch vụ điều trị chuyên sâu.
Thành phố cũng định hướng đưa các cơ sở y tế chất lượng cao ra ngoài khu vực trung tâm. Đây là hướng đi gắn với yêu cầu phân bổ lại nguồn lực, để người dân ở các khu vực khác có thêm lựa chọn về dịch vụ chăm sóc và điều trị.
Không chỉ phát triển riêng từng cơ sở, TP. Hồ Chí Min muốn hình thành mạng lưới hợp tác giữa bệnh viện công và bệnh viện tư trong cấp cứu, chuyên môn, đào tạo, nghiên cứu và dữ liệu y tế.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, mục tiêu cuối cùng không phải là bệnh viện công hay bệnh viện tư phát triển mạnh hơn, mà là toàn bộ hệ thống y tế mạnh hơn để người dân được hưởng lợi.
Một trong những việc thành phố dự kiến triển khai vào cuối năm nay là kết nối các bệnh viện, phòng khám tư nhân vào sổ sức khỏe điện tử. Khi hệ thống được liên thông, dữ liệu khám, chữa bệnh của người dân sẽ có thể được kết nối giữa các cơ sở y tế.
Liên kết các bệnh viện tư nhân phía Nam
Cùng với định hướng phát triển mạng lưới, khu vực y tế tư nhân cũng đang tăng cường liên kết giữa các cơ sở. Ngày 19/8, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam ra mắt Chi hội Bệnh viện tư nhân TP. Hồ Chí Min và các tỉnh, thành phía Nam.
Bà Trần Thị Lâm, Chủ tịch sáng lập Tập đoàn Hoa Lâm, được giao giữ chức Chủ tịch Chi hội nhiệm kỳ 2026-2029.
Chi hội được xác định là đầu mối kết nối các bệnh viện tư nhân trong khu vực, thúc đẩy hợp tác chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế.
Việc hình thành mạng lưới liên kết giữa các bệnh viện có thể mở rộng khả năng chia sẻ chuyên môn, kỹ thuật và kinh nghiệm quản trị. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở y tế tư nhân phối hợp trong đào tạo và tiếp cận những kỹ thuật mới.
Từ khoảng 450 bệnh viện hiện nay lên mục tiêu chiếm 50% tổng số bệnh viện vào năm 2050 là một chặng đường dài. Quy mô đầu tư sẽ phải tăng, nhưng đi cùng với đó là yêu cầu về chất lượng, nhân lực và năng lực quản trị.
Nếu các rào cản về đất đai, vốn, công nghệ và nhân lực từng bước được tháo gỡ, khu vực tư nhân sẽ có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào hệ thống y tế. Khi công và tư cùng được kết nối về chuyên môn, dữ liệu và đào tạo, người hưởng lợi cuối cùng vẫn là người bệnh, với nhiều lựa chọn hơn trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
