Tại phiên chất vấn của Quốc hội, các đại biểu ghi nhận những chuyển biến trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời đề nghị Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm rõ giải pháp sử dụng hiệu quả nguồn lực, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và giảm thủ tục cho người dân.
Phát biểu mở đầu, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đến từng bước làm chủ công nghệ lõi.
Cụ thể, các doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ một số công nghệ lõi trong lĩnh vực như 5G, robot, thiết bị bay không người lái (UAV), camera, AI, vắc-xin...
Trong lĩnh vực viễn thông, tốc độ Internet, di động của Việt Nam tăng 50 bậc lên hạng 8 thế giới, mạng 5G phủ sóng 93,4% dân số với 27,2 triệu thuê bao. Việt Nam đã phủ sóng 483 thôn lõm sóng và kích hoạt hệ Internet vệ tinh tại 196 điểm khó khăn nhất. Đến nay, cơ bản 100% thôn bản trên cả nước đã được phủ sóng viễn thông.
Với thành tích này, Việt Nam đã nhận giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026 do Hiệp hội Thông tin di động toàn cầu (GSMA) trao tặng.
Về phát triển kinh tế số, doanh thu công nghiệp công nghệ số 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 254,6 tỷ USD, tăng 53%. Việt Nam đã ban hành khung kiến trúc tổng thể số quốc gia, danh mục 79 nền tảng dùng chung; đã có 70/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành và 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã được đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Cả nước có hơn 36 triệu chứng thư chữ ký số đã được cấp.
Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng ghi nhận bước tiến khi Chỉ số AI toàn cầu của Việt Nam tăng 18 bậc. Báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026, Việt Nam đứng thứ 36 thế giới và thứ 3 ASEAN.
Những kết quả này ghi nhận bước tiến về năng lực số và trí tuệ nhân tạo gắn với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh số mà Nghị quyết 57 đã đặt ra.
Cũng tại phiên chất vấn, Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) cho biết Việt Nam đã làm chủ được công nghệ lõi liên quan đến UAV, robot. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng giải thích công nghệ lõi gồm những gì và Việt Nam đã làm chủ các loại vật liệu, công nghệ nào.
Trả lời đại biểu về vấn đề công nghệ lõi, công nghệ vật liệu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành thông báo Kết luận để phát triển ngành công nghệ vật liệu. Trả lời cho câu hỏi chúng ta làm chủ công nghệ lõi ở những giai đoạn nào, ở những bước nào, Bộ trưởng nêu đơn cử như việc thiết kế chip bán dẫn, bước thiết kế chúng ta có thể làm được nhưng khâu để tạo ra được con chip đó thì vẫn phải chuyển đi nước ngoài. Như vậy “công nghệ lõi” ở đây nằm trong một công đoạn, để tạo ra được một sản phẩm về công nghệ chiến lược thì sẽ có nhiều công đoạn, và một số công đoạn chúng ta đã làm chủ.
Đề cập về chiến lược của Bộ, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu rõ, Bộ Khoa học và Công nghệ phân ra hai nhóm tiếp cận, nhóm tiếp cận thứ nhất, đối với nhóm có thể áp dụng ngay trong công nghệ chiến lược thì tiến hành làm luôn.
“Ví dụ như công nghệ vắc-xin chẳng hạn, rõ ràng chúng ta có thể chuyển giao từ nước ngoài về để sản xuất ở trong nước. Đây là một cách tiếp cận mà có thể có đóng góp ngay cho sự phát triển kinh tế. Nhưng có những nhóm công nghệ đòi hỏi thời gian lâu dài và không thể làm ngay được” - Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết.
Nêu dẫn chứng trong lĩnh vực về UAV, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nêu rõ, UAV là một hệ thống tích hợp tất cả các loại công nghệ, trong đó có chip bán dẫn, hay chip để thu phát tần số, hay chip điều khiển, hay vấn đề về cơ khí, khoa học vật liệu, công nghệ vật liệu và nhiều những lĩnh vực khác. Vì vậy, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, đối với bài toán công nghệ lâu dài đó thì đòi hỏi giải pháp phải chia ra thành từng nhóm vấn đề và đặt hàng nhiệm vụ cho từng nhóm vấn đề để giải quyết.
“Chúng ta không thể cùng một lúc làm đồng hành nhiều công nghệ đó. Tôi nghĩ rằng ý kiến đó rất quan trọng và đây cũng là định hướng mà Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ thực hiện trong thời gian tới” - Bộ trưởng khẳng định.
Phạm Tuấn
