Ca bệnh hiếm đặt bác sĩ trước bài toán sinh tử
Bệnh nhân Q.N.T. (59 tuổi, ngụ An Giang) nhập viện trong tình trạng đau ngực dữ dội, mệt nhiều. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, tình trạng tắc nghẽn mạch vành khiến cơ tim bị thiếu máu nuôi và có thể dẫn đến đột tử nếu không được tái thông kịp thời.
Tuy nhiên, khi thực hiện chụp CT có sử dụng thuốc cản quang để khảo sát mạch vành, bệnh nhân xuất hiện phản ứng dị ứng nặng với thuốc cản quang.
Bác sĩ CKI. Nguyễn Đức Chỉnh, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cho biết đây là tình huống cực kỳ khó xử. “Nhồi máu cơ tim cấp cần phải can thiệp tái thông mạch vành càng sớm càng tốt. Nhưng để can thiệp thì gần như bắt buộc phải dùng thuốc cản quang để nhìn thấy hệ thống mạch máu. Trong khi đó, bệnh nhân lại dị ứng với chính loại thuốc này”, bác sĩ Chỉnh chia sẻ.
Theo các bác sĩ, trên y văn thế giới cũng như tại Việt Nam, nhồi máu cơ tim cấp kèm dị ứng thuốc cản quang là tình huống hiếm gặp, khiến việc lựa chọn phương pháp điều trị trở nên vô cùng thách thức.
Can thiệp mạch vành trong tình huống “không thể dùng thuốc cản quang”
Trước nguy cơ bệnh nhân có thể đột tử bất cứ lúc nào, ê-kíp bác sĩ đã nhanh chóng hội chẩn và đưa ra quyết định mang tính đột phá: can thiệp mạch vành không sử dụng thuốc cản quang.
Bác sĩ Chỉnh cho biết trước đó bệnh nhân đã có dữ liệu hình ảnh CT mạch vành, giúp bác sĩ định hướng các mốc giải phẫu của hệ mạch. Trong quá trình can thiệp, thay vì bơm thuốc cản quang để quan sát lòng mạch, ê-kíp sử dụng siêu âm trong lòng mạch (IVUS) để nhìn trực tiếp cấu trúc bên trong động mạch và xác định chính xác vị trí tổn thương.
Nhờ hệ thống hình ảnh nội mạch này, các bác sĩ đã tiến hành đặt stent tái thông mạch vành thành công, khôi phục dòng máu nuôi tim cho bệnh nhân. “Đây là ca đầu tiên tại bệnh viện chúng tôi thực hiện can thiệp mạch vành hoàn toàn không sử dụng thuốc cản quang và cũng là một trong số rất ít trường hợp được ghi nhận tại Việt Nam”, bác sĩ Chỉnh cho biết.
Công nghệ IVUS – “đôi mắt” thay thế thuốc cản quang
Theo các chuyên gia tim mạch, IVUS (Intravascular Ultrasound – siêu âm trong lòng mạch) là kỹ thuật sử dụng đầu dò siêu âm siêu nhỏ đưa trực tiếp vào lòng động mạch, cho phép bác sĩ quan sát toàn bộ cấu trúc thành mạch, mức độ hẹp và vị trí tổn thương từ bên trong lòng mạch.
Khác với phương pháp chụp mạch vành truyền thống phụ thuộc vào thuốc cản quang để tạo hình ảnh gián tiếp, IVUS cung cấp hình ảnh chi tiết theo thời gian thực về lòng mạch, giúp bác sĩ đánh giá chính xác vị trí đặt stent cũng như mức độ mở rộng của stent sau can thiệp.
Một chuyên gia tim mạch nhận định, việc áp dụng IVUS trong những trường hợp đặc biệt như bệnh nhân dị ứng thuốc cản quang không chỉ giúp vượt qua rào cản kỹ thuật, mà còn mở ra hướng tiếp cận an toàn cho những bệnh nhân có nguy cơ cao với thuốc cản quang. “IVUS giống như đôi mắt nằm ngay bên trong mạch máu. Nhờ công nghệ này, bác sĩ có thể thực hiện can thiệp với độ chính xác cao ngay cả khi không sử dụng thuốc cản quang”, vị chuyên gia cho biết.
Trở về từ “cửa tử”
Sau can thiệp, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Cơn đau ngực giảm nhanh, huyết động ổn định và sức khỏe dần hồi phục. Chia sẻ sau khi qua cơn nguy kịch, bệnh nhân xúc động nói: “Tôi vui mừng không biết nói sao cho hết. Tôi mừng đến muốn khóc. Tôi thật sự biết ơn các bác sĩ ở đây. Tôi tưởng mình đã sát bên cửa tử rồi, vậy mà cuối cùng vẫn được cứu sống”.
Theo bác sĩ Nguyễn Đức Chỉnh, để thực hiện can thiệp mạch vành không sử dụng thuốc cản quang, cơ sở y tế cần đáp ứng hai điều kiện quan trọng: phải có dữ liệu hình ảnh giải phẫu mạch vành từ trước để định hướng can thiệp, đồng thời trang bị hệ thống hình ảnh nội mạch chuyên sâu như IVUS.
cạnh đó, kinh nghiệm của đội ngũ can thiệp tim mạch cũng đóng vai trò then chốt. Với hơn 1.000 ca can thiệp tim mạch mỗi năm, ê-kíp tại Bệnh viện S.I.S Cần Thơ đã xử trí thành công ca bệnh khó này, giúp bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện mà không ghi nhận biến chứng.
Ca bệnh không chỉ là một thành công trong cấp cứu tim mạch mà còn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của các kỹ thuật hình ảnh nội mạch hiện đại, mở ra thêm cơ hội sống cho những bệnh nhân rơi vào những tình huống tưởng chừng “không có lựa chọn điều trị”.
Theo Bệnh viện S.I.S
