Việc siết quản lý được kỳ vọng ngăn chặn tình trạng mua bán, cho thuê, làm giả mã số, góp phần minh bạch chuỗi cung ứng và bảo vệ uy tín, thương hiệu nông sản địa phương trên thị trường xuất khẩu.
Thực hiện yêu cầu chấn chỉnh, xử lý tình trạng mua bán, gian lận giấy chứng nhận cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói, tỉnh Gia Lai đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, gắn trách nhiệm quản lý từ cấp cơ sở đến các ngành chức năng.
Các xã, phường được yêu cầu bố trí nguồn lực, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định, hạn chế tình trạng hồ sơ tồn đọng do nguyên nhân chủ quan.
Đáng chú ý, địa phương đặt trọng tâm triển khai “Chiến dịch số hóa mã số vùng trồng” đối với các cây trồng hàng hóa có thế mạnh và giá trị xuất khẩu. Sầu riêng, chanh dây, cà phê, hồ tiêu cùng những sản phẩm nông nghiệp có tiềm năng xuất khẩu được ưu tiên trong quá trình xây dựng, cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Mã số vùng trồng - “hộ chiếu” để nông sản bước ra thị trường
Trong chuỗi sản xuất và xuất khẩu hiện đại, mã số vùng trồng không đơn thuần là một mã nhận diện. Đây còn là công cụ phục vụ truy xuất nguồn gốc, xác định vùng sản xuất, kiểm soát quy trình và đáp ứng các yêu cầu ngày càng chặt chẽ của thị trường nhập khẩu.
Việc số hóa dữ liệu vùng trồng vì vậy có ý nghĩa trong nâng cao khả năng quản lý, đối chiếu và truy xuất thông tin xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, cơ sở đóng gói đến quá trình lưu thông, tiêu thụ.
Đối với nông sản xuất khẩu, tính chính xác và minh bạch của dữ liệu phía sau mỗi mã số có liên quan trực tiếp đến uy tín sản phẩm. Một hành vi gian lận mã số không chỉ ảnh hưởng đến một hộ sản xuất, hợp tác xã hay doanh nghiệp mà còn có nguy cơ tác động đến cả vùng nguyên liệu và thương hiệu nông sản địa phương.
Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng vùng trồng được cấp mã mà còn phải bảo đảm mỗi mã số được sử dụng đúng chủ thể, đúng vùng sản xuất, đúng sản phẩm và có khả năng truy xuất khi cần thiết.
Siết mua bán, cho thuê, làm giả mã số
Song song với đẩy nhanh tiến độ cấp mã số, Gia Lai yêu cầu tăng cường quản lý quá trình sử dụng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.
Trọng tâm kiểm soát là các hành vi mua bán, cho thuê, làm giả, gian lận giấy chứng nhận, làm sai lệch hồ sơ hoặc kết quả kiểm nghiệm nông sản.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn địa phương thực hiện việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và xây dựng năng lực kiểm nghiệm nông sản.
Quá trình triển khai phải vừa bảo đảm đúng quy định, vừa hạn chế tình trạng chậm cấp mã số hoặc thiếu năng lực kiểm nghiệm trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, lưu thông và xuất khẩu.
Cùng với đó, công tác tập huấn cho cán bộ cấp xã về quy trình cấp mã số, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng được chú trọng nhằm nâng cao năng lực quản lý ngay từ địa bàn sản xuất.
Quản lý thị trường tăng kiểm soát gian lận
Việc quản lý mã số vùng trồng không chỉ dừng ở lĩnh vực sản xuất nông nghiệp mà còn gắn trực tiếp với hoạt động lưu thông hàng hóa và phòng, chống gian lận thương mại.
Sở Công Thương được yêu cầu chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan phát hiện, xử lý hành vi gian lận thương mại liên quan đến mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Trao đổi với phóng viên Sở Hữu Trí Tuệ, đại diện Sở Công Thương tỉnh Gia Lai cho biết, trong công tác quản lý thị trường, việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ và các hành vi gian lận liên quan đến mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động lưu thông, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản.
Theo đại diện Sở Công Thương, thời gian tới lực lượng Quản lý thị trường sẽ tiếp tục phối hợp với ngành Nông nghiệp, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tăng cường nắm tình hình, kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thương mại liên quan đến mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định.
Việc kiểm soát chặt chẽ từ vùng trồng, cơ sở đóng gói đến quá trình lưu thông sẽ góp phần ngăn chặn gian lận, nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và bảo vệ uy tín nông sản Gia Lai trên thị trường.
Bên cạnh lực lượng Quản lý thị trường, Công an tỉnh Gia Lai được giao phối hợp với các sở, ngành và địa phương bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, chủ động phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm trong quá trình cấp, quản lý và sử dụng mã số.
Các hành vi mua bán, cho thuê, làm giả giấy chứng nhận, làm sai lệch hồ sơ và kết quả kiểm nghiệm nông sản là những nội dung cần được chủ động nhận diện, kiểm tra và xử lý.
Sự tham gia đồng bộ của ngành Nông nghiệp, Công Thương, lực lượng Quản lý thị trường, Công an và chính quyền cơ sở cho thấy việc quản lý mã số vùng trồng đang được đặt trong một chuỗi xuyên suốt từ sản xuất, đóng gói đến lưu thông và xuất khẩu.
Minh bạch dữ liệu để bảo vệ thương hiệu nông sản Gia Lai
Gia Lai có nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, chanh dây và các mặt hàng phục vụ xuất khẩu. Khi yêu cầu của thị trường ngày càng cao, khả năng chứng minh nguồn gốc và minh bạch dữ liệu đang trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng tiếp cận, duy trì thị trường.
Một mã số vùng trồng chỉ thực sự có giá trị khi dữ liệu phía sau phản ánh đúng vùng sản xuất, chủ thể sản xuất và sản phẩm được đưa ra thị trường.
Bởi vậy, số hóa mã số vùng trồng cần đi cùng kiểm soát dữ liệu và trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi. Nếu mã số bị mua bán, cho thuê hoặc sử dụng cho nông sản không đúng vùng nguyên liệu, giá trị của hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ suy giảm niềm tin của đối tác và thị trường nhập khẩu.
Ở chiều ngược lại, khi dữ liệu vùng trồng được số hóa, quản lý chặt chẽ và có khả năng truy xuất minh bạch, đây sẽ là nền tảng để người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị hàng hóa và từng bước xây dựng tài sản thương hiệu cho nông sản địa phương.
Việc mạnh tay với gian lận mã số vùng trồng vì thế không chỉ nhằm xử lý một hành vi vi phạm. Xa hơn, đây là yêu cầu để bảo vệ tính trung thực của hệ thống truy xuất nguồn gốc, tạo dựng niềm tin với thị trường và tránh tình trạng một số hành vi gian lận làm ảnh hưởng đến những vùng trồng, doanh nghiệp và người nông dân sản xuất chân chính.
Là cơ quan báo chí hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và phát triển tài sản trí tuệ, sohuutritue.net.vn ghi nhận việc Gia Lai đẩy mạnh số hóa mã số vùng trồng gắn với kiểm soát gian lận, truy xuất nguồn gốc và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng. Minh bạch dữ liệu, ngăn chặn việc mua bán, cho thuê hoặc làm giả mã số không chỉ góp phần bảo đảm kỷ cương thị trường mà còn tạo nền tảng bảo vệ uy tín, giá trị và thương hiệu nông sản Gia Lai trên thị trường.
Lê Tâm
