Trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng Hải quan đã phát hiện hàng loạt vụ việc tại nhiều cửa khẩu trên cả nước. Kết quả này phản ánh xu hướng gia tăng của các hành vi vi phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt khi thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh.
Theo Cục Hải quan, các đối tượng hiện không còn tập trung vận chuyển hàng hóa vi phạm theo những lô lớn như trước mà chuyển sang chia nhỏ lô hàng, lợi dụng dịch vụ chuyển phát nhanh, bưu chính quốc tế hoặc hoạt động quá cảnh nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Hàng hóa vi phạm cũng ngày càng đa dạng, từ thời trang, mỹ phẩm, thiết bị điện tử đến phụ kiện công nghệ và đồ chơi trẻ em.
Tại khu vực biên giới phía Bắc, nhiều vụ việc có quy mô lớn đã được phát hiện trong thời gian ngắn. Hải quan cửa khẩu Chi Ma (Lạng Sơn) phối hợp với lực lượng kiểm soát chống buôn lậu kiểm tra một lô hàng nhập khẩu, phát hiện nhiều sản phẩm mang các nhãn hiệu nổi tiếng như Crocs, Adidas, Burberry và Coach có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cũng tại Lạng Sơn, khi kiểm tra một lô hàng quá cảnh qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, lực lượng Hải quan phát hiện hàng nghìn sản phẩm mỹ phẩm cùng nhiều đôi giày mang thương hiệu quốc tế có dấu hiệu vi phạm. Đáng chú ý, nhiều mặt hàng không được doanh nghiệp khai báo trên tờ khai hải quan.
Tại Quảng Ninh, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái phát hiện nhiều máy tính xách tay, điện thoại, máy tính bảng cùng hàng nghìn phụ kiện điện thoại nghi giả mạo nhãn hiệu hoặc không đáp ứng điều kiện nhập khẩu. Trong khi đó, tại Cao Bằng, cơ quan Hải quan thu giữ hơn 24.000 sản phẩm gồm khăn, mũ và khẩu trang in logo Harley-Davidson nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Không chỉ tập trung ở các tuyến biên giới phía Bắc, nhiều vụ việc cũng được phát hiện trên các tuyến quá cảnh và tại khu vực cảng biển phía Nam. Tại cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện hơn 2.200 sản phẩm nghi giả mạo các thương hiệu nổi tiếng như Samsung, Apple, Nike, Adidas, Louis Vuitton, Dior và Fendi trong các lô hàng quá cảnh sang Campuchia.
Ở cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (Tây Ninh), cơ quan Hải quan phát hiện nhiều hàng hóa không khai báo cùng hàng chục đôi giày mang nhãn hiệu Nike và Adidas có dấu hiệu giả mạo. Tại cảng Cát Lái (TP Hồ Chí Minh), lực lượng chức năng kiểm tra lô hàng đồ chơi trẻ em nhập khẩu và phát hiện hơn 2.000 sản phẩm nghi giả mạo nhãn hiệu Spiderman, Avengers cùng gần 7.000 sản phẩm chưa hoàn thành thủ tục kiểm tra chuyên ngành theo quy định.
Trong khi đó, tại cảng Cái Mép, lực lượng Hải quan tiếp tục phát hiện hàng trăm đồ chơi trẻ em nghi giả mạo nhãn hiệu trong các lô hàng quá cảnh. Theo thông tin ban đầu từ đại diện chủ sở hữu quyền, nhiều sản phẩm có dấu hiệu vi phạm rõ ràng và đang được tiếp tục xác minh để xử lý theo quy định.
Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tình trạng hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngành Hải quan đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ. Hệ thống dữ liệu điện tử được sử dụng để phân tích thông tin khai báo, đánh giá mức độ rủi ro và lựa chọn chính xác các lô hàng cần kiểm tra, qua đó nâng cao hiệu quả giám sát mà vẫn tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp.
Song song với đó, Cục Hải quan cũng đã ban hành hướng dẫn thống nhất quy trình giám định đối với hàng hóa có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Theo quy định mới, trong trường hợp chủ sở hữu quyền hoặc đơn vị được ủy quyền xác nhận có hành vi xâm phạm, cơ quan Hải quan có thể xử lý mà không cần trưng cầu giám định, góp phần rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao hiệu quả đấu tranh với hàng giả ngay từ cửa khẩu.
Cùng với việc hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, ngành Hải quan tiếp tục tăng cường phối hợp với các doanh nghiệp, chủ thể quyền và tổ chức quốc tế nhằm cập nhật cơ sở dữ liệu nhãn hiệu, chia sẻ thông tin nhận diện sản phẩm chính hãng và nâng cao năng lực thực thi. Đây được xem là giải pháp quan trọng để ứng phó với các phương thức vi phạm ngày càng tinh vi, góp phần bảo vệ môi trường thương mại lành mạnh và quyền lợi của người tiêu dùng.
TH
